Ο Στάλιν υπήρξε μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του ταραγμένου 20ού αιώνα σε επίπεδο πολιτικό και στρατιωτικό. Αναδείχθηκε στον μηχανισμό του Κομουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ενωσης μετά την Οκτωβριανή επανάσταση, για να καταστεί μόνος κύριος του μηχανισμού αυτού από το 1929. Πολιτικός αδίστακτος και αποφασιστικός, εξουδετέρωσε τους πολιτικούς του αντιπάλους και επέβαλε, τόσο στον κομματικό μηχανισμό, όσο και σε ολόκληρη τη σοβιετική κοινωνία, τις κατευθύνσεις του. Ο Στάλιν μετασχημάτισε ριζικά την κοινωνία της Σοβιετικής Ενωσης επεκτείνοντας την εκβιομηχάνιση και την οικονομική αναδιοργάνωση της χώρας με μεγαλόπνοα προγράμματα, που όμως προκαλούσαν ευρεία κοινωνική αναταραχή και υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου. Νικητής στη μεγάλη στρατιωτική και ιδεολογική σύγκρουση, που υπήρξε για την ΕΣΣΔ ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος (1941-1945), ανέδειξε τη χώρα του σε παγκόσμια υπερδύναμη. Διαχειρίστηκε με επιδεξιότητα τη μεταπολεμική οργάνωση του διεθνούς συστήματος και δημιούργησε γύρω από το όνομά του έναν μύθο, που προκαλούσε θαυμασμό αλλά και τρόμο.